Często słyszę zdania „Proszę jakoś to zaplanować” a klienci nie zdają sobie sprawy, że pochopne zaprojektowanie elektryki ma duży wpływ na ostateczny projekt. Jak więc zaplanować elektrykę w domu?
Temat ten jest bardzo ważny. Niejednokrotnie zdarza mi się że klienci zgłaszając się do mnie po projekt chcą zacząć od tej właśnie części. Dlaczego? Otóż większość już ma zarezerwowanych elektryków, którzy lada dzień mają wejść na budowę. Często słyszę zdania „Proszę jakoś to zaplanować” a klienci nie zdają sobie sprawy, że pochopne zaprojektowanie elektryki ma duży wpływ na ostateczny projekt. Jeśli mamy zacząć od elektryki to siłą rzeczy, dalszy projekt będzie musiał być jej podporządkowany, no chyba, że będziemy potem przerabiać punkty. Pytanie tylko po co i jaki w tym sens?
Zatem zawsze mówię, żeby się wstrzymać, poczekać aż przynajmniej będziemy mieć układ funkcjonalny, bo wtedy wiemy co, gdzie i jak będzie umiejscowione. Jeśli więc tylko możecie, przełóżcie prace elektryczne, bo po co później płacić za przeróbki, które nie zawsze też są proste.
Moje 4 złote zasady w projektowaniu elektryki:
- Lepiej więcej niż za mało. Wiem, że czasy są jakie są, że wszystko drożeje a w szczególności usługi remontowo-budowlane. Ale ilość punktów elektrycznych nie powinna być zbyt mała. Każdy sprzęt najlepiej podłączyć do osobnych gniazdek, których lepiej zrobić więcej z zapasem, mając na względzie fakt, że w przyszłości możemy dokupić jakiś sprzęt lub zrobić przemeblowanie. Po co wtedy ciągnąć przedłużacz? Zwłaszcza że niektórych sprzętów nie należy do nich podłączyć, gdyż może grozić to awarią.
- Najlepiej podjąć się planowania elektryki w momencie kiedy mamy już chociaż orientacyjną aranżację. To pozwoli uniknąć przeróbek.
- Rozpisz sobie wszystkie sprzęty jakie będą się znajdować w domu i w którym miejscu. Wyjdź od sprzętów umieszczonych raczej na stałe tj. lodówka, piekarnik, okap, tv itp.
- Zastanów się jak spędzasz czas. Czy pracujesz przy komputerze tylko na biurku czy zdarza się w innych miejscach? Wtedy może się okazać, że dobrze zrobić dodatkowe gniazdko np. koło sofy.
Kuchnia
- Gniazdo piekarnika, lodówki czy zmywarki powinno znaleźć się blisko ich umieszczenia, natomiast zawsze zalecam aby gniazdka były po bokach albo u góry, ze względu na ewentualna awarie, łatwiej będzie je odłączyć.
- Zmywarka często bywa zainstalowana blisko zlewozmywaka i siłą rzeczy jej gniazdo instalujemy pod zlewozmywakiem. Nie jest to wymagane przepisami, ale w miejscu gdzie jest woda, powinno zainstalować gniazdo o stopniu ochrony min. IP44.
- Ekspres do kawy, mikrofalówka, termomix, toster, młynek do kawy itp. – warto przemyśleć gdzie będą. Nawet jak ich nie planujemy na dzień dzisiejszy, to lepiej zrobić na zapas.
- Płyty grzewczej (najprawdopodobniej indukcyjnej) nie podłączamy do gniazda jedno czy trójfazowego, tylko do złączki znajdującej się w dedykowanej puszce podtynkowej lub natynkowej zlokalizowanej najczęściej na wys. 40-50 cm nad posadzką w okolicy płyty indukcyjnej np. za szufladami znajdującymi się pod płytą.
- Okap – trzeba doprowadzić przewód, który będzie bezpośrednio podłączony do urządzenia.
Co z innymi gniazdkami?
- Odległość 20-30 cm powinna zapewnić odpowiedni komfort użytkowania. Nie instaluj gniazd bezpośrednio nad samym blatem, bo mamy ograniczone możliwości ustawiania jakichkolwiek naczyń, akcesoriów.
- Gniazda nad blatemmożna zastąpić gniazdami wpuszczonymi w blat, które w razie potrzeby można schować.
- Gniazdko USB – np. do podłączenia telefonu.
Poza gniazdkami, trzeba rozplanować oświetlenie, gdzie będą lampy, jaka ilość, czy dajemy LEDy podszafkowe a może lampę wolnostojącą.
Łazienka
Łazienka jest pomieszczeniem, w którym powinno być dobre oświetlenie w określonych strefach, ewentualnie dodatkowe – dekoracyjne.
Oświetlenie główne:
- Pojedyncza oprawa znajdująca się w centrum łazienki.
- Kilka opraw punktowych na suficie.
Oświetlenie przy lustrze:
- Lampy wiszące obok lustra.
- Kinkiety nad lustrem lub obok lustra.
- Taśma LED.
Oświetlenie dekoracyjne:
- Taśmy LED albo w ścianie, na suficie czy tez nawet w podłodze.
- Lampy ze ściemnionym światłem.
Jeśli chodzi o sterowanie to zasada jest taka, że wyłącznik oświetlenie głównego znajduje się na zewnątrz, a pozostałe oświetlenie załączamy z łącznika znajdującego się w łazience.
Planując gniaza musimy wziąć pod uwagę z jakich urządzeń w łazience korzystamy np. do podładowania golarki, szczoteczki do zębów, podłączenia suszarki. Najlepiej w dużej odległości od żródła wody – 60 cm min.
Salon
W salonie mamy kilka stref:
- Pierwsza sprawa to kanapa wraz ze stolikiem kawowym.
- Czy potrzebujesz gniazdek do ładowania telefonu czy laptopa?
- TV.
- Czy będzie tam lampa stojąca czy led, czy lampa wisząca?
- Wziąć pod uwagę TV, dekoder, kino domowe, miejsce do ładowania.
- LED zainstalowany w centralnej części salonu albo na obrzeżach ścian , we wnękach na ścianach.
Jadalnia
Cóż, w jadalni centrum stanowi stół. Zastanów się jakiej lampy bedziesz potrzebować? Czy pójdziesz w jedną dużą lampę, żyrandol czy ze 3 zwisające oprawy lub punktowe źródła światła.
- Główne – np. w centralnej części pomieszczenia.
- Nad blatem roboczym – jeżeli blatu jest dużo to można dać nad nim więcej opraw i zrezygnować z oświetlenie głównego.
- Dekoracyjne – to może być niewielkiej mocy taśma LED np. zainstalowana przy podłodze lub we wnęce sufitu podwieszanego.
- Gabinet.
Najczęściej na suficie instalowana jest jedna oprawa na środku. Trzeba wziąć tez pod uwage oswietlenie biurka lampa wisząca nad biurkiem albo stojącą. Dodatkowo wpisz jakich sprzętów będziesz potrzebować w gabinecie i dostosuj pod to ilość gniazdek wraz z ich lokalizacją.
Poruszyłam tutaj najważniejsze strefy domu. Jak widzicie projektowanie elektryki nie jest proste i łatwe. W przypadku innych, trzeba postępować podobnie. Rozpisać co nam potrzebne, zaznaczyć lokalizację i działać 🙂
mgr inż. arch. Agata Łydek-Grzywa